Anız Yakalım Derken …

İlk on yıl, “vesayet” diye tarif ettiğimiz bir garabetle mücadeleyle geçti. Eski darbe dönemlerinin kalıntıları, kişiler ve kurumlar eliyle açıktan saldırıyorlardı.

Sonra bir dönem, FETÖ denilen yapıya karşı korunmaya çalıştık. Bir şekilde içeriye sızmışlardı. Tabir-i caizse boynumuza bir ip bağlayıp, ipin ucunu da başkalarına vermek istiyorlardı.

Şimdi ise çok başka bir atakla karşı karşıyayız. Birincisine “saldırı” dedik , ikincisine "sızma". Peki ya bugün adına “Fon Krizi” dediğimiz gündemi nasıl tarif etmeliyiz?

Sistemin yetersizliği mi, ihmal mi, ihanet mi, tamah mı?

Bu bir özeleştiri yazısı değil, çünkü daha önce yapmıştık. (bkz: https://bulentturan.com.tr/makaleler/1122/cizgimiz-kalemizdir) Sonuçta bu siyasi çizgi, çocuk denilecek yaşta girdiğimiz, içinde büyüdüğümüz bir çatı. Kaygı duyduğumuz konuları paylaşmamızda bir beis yok; bilâkis, görevimiz.

Günün sonunda bugün hepimizin tadı kaçtı. Bir yandan pandemi döneminin küresel etkileriyle, 6 Şubat Depremi'nin ekonomik yüküyle, coğrafyamızdaki uluslararası sorunlarla, terör, uyuşturucu, göç gibi konularla mücadele ederken, diğer yandan vatandaşımızın refah konusundaki haklı beklentilerini karşılamak için çabaladığımız bir dönemde böyle bir tabloyla karşılaşmak, ister istemez hepimizin moralini, huzurunu bozdu.

24 yıldır onuruyla siyaset yapan, kendini milletle içiçe olmakla tanımlayan bir teşkilât, bugün, kendi alanında, yani sahada, gözü doymaz bir güruhun tamahkârlığının ürünü olan bir meselenin yüküyle karşı karşıya kalıyor.

Sorgulamaktan ve sorgulanmaktan rahatsız değiliz. Olan bitenin, verilen ekonomik zararın, itibar kaybının, belki hepsinden önemlisi topyekün yaşadığımız hayal kırıklığının farkındayız. Başka mahfillerde veya yurtdışında sorumlu veya bahane aramak, “sütte leke var, bende yok” mantığıyla davranmak tabii ki bize yakışmaz.

Tüm camia olarak olayın en başından beri “sorumlu kim varsa hesap verecek” ilkesini takip etmemiz; görevden alma, tutuklama ve gözaltı konusunda isim ayırt etmeyen tavizsiz tavrımız ortada. Tabanımız ve teşkilâtımız, vicdan terazisinin doğru tarafında yer aldı, hamdolsun.

Yolsuzluk operasyonlarına tepki olarak miting yapan, taraftarlarını sürekli sokağa davet eden siyasi aktörlerle, zaman zaman “makarnacı” diye aşağıladıkları tabanımızın ortaya koyduğu bu onurlu tavır farkı, siyasi tarihimize bizim adımıza bir gurur notu olarak düşülmüştür.

Bütün bunların yanında, “Fon Krizi” olarak adlandırılan hadisenin ortaya çıktığı 17 Eylül tarihinden bugüne kadar verilen tepkilerin evrildiği farklı bir seviye var ki, işte orada yeni bir sorgulamaya ihtiyaç duymaya başladık.

Gezi Olayları’nı hatırlayın;

Güya 8 tane ağaç için başlamıştı. Sonrasında kendileri için bir fırsat görenler, algıya ve eyleme resmen çökmüş, ağaçlar kesilmesin diye başlayan küçük bir protesto eylemini, o zamanki adlarıyla Yeni Havalimanı’nı, Üçüncü Boğaz Köprüsü’nü, Kanal İstanbul’u ve başka mega yatırımların iptal edilmesini isteyen, sokak gücüyle iktidarı devirmeyi hayal eden bir harekete dönüştürüvermişti.

2007’deki Cumhuriyet Mitingleri’ni hatırlıyor muyuz? İsmi “Cumhuriyet” olmasına rağmen cumhurun, yani, milletin seçtiği iktidara Cumhurbaşkanı seçtirmemek için düzenlenen bir dizi miting değil miydi?

Bazı toplumsal hadiselerin önce meşru / demokratik tepki olarak başlayıp, nedendir bilinmez, bir süre sonra iktidarı by-pass etme eylemine dönüşmesi, size de garip gelmiyor mu?

Fon Krizi, ilk bir iki günlük şoktan sonra, sanki benzer bir hale evrilmişe benzemiyor mu?

Olay ne? Yolsuzluk, dolandırıcılık. Modern bir devlette ne olur? Savcılar, yargı sistemi devreye girer, süreçler işlemeye başlar, sorumlular cezalandırılır, mağduriyetler giderilir.

Bizde ne oldu, sistem çalışmaya başladı mı? Evet. Şu an için 400’den fazla şüpheli, 120’den fazla tutuklama, 195 kişi için de adli kontrol ve yurtdışına çıkış yasağı tedbiri uygulanmış. Bunların içinde siyasetçiler, bürokratlar, danışmanlar var. Süreç, soruşturma, görevden alınmalar, tutuklamalar halen devam ediyor.

Bazı adımları sosyal medya mahkemelerinin karar verme hızında atmıyor olmak bir eksiklik değil. Adli süreçleri paylaşımlara veya köşe yazılarına bakarak değil, kargaşaya ve mağduriyete yol açmadan, sorumlu bir devlet hassasiyetiyle yürütmek durumundayız

Peki buradan yola çıkıp iktidar partisinin her yöneticisini, milletvekilini hedef tahtasına koymak, ilgili yapay zeka ile üretilmiş videolarla, sürekli olarak itibar suikasti yapmak, neredeyse partinin her üyesini, oy verenini, bu yolsuzluğa ortakmış gibi göstermek, akla ve siyaset etiğine uygun mudur?

Tüm bu ortam, sadece bir yolsuzluğun siyasi sonucu mudur, yoksa, eskilerden tanıdık bir stratejinin yeniden canlanması gayreti midir?

Fon Krizi olarak adlandırılan süreçten kendilerine PR çalışması çıkaranlar, sadece bir partinin değil, toplumun bir kesiminin topyekün bedel ödemeye zorlandığı, hatta zorbalandığı bir iklim oluşturdular.

Hadisede öne çıkan bir siyasi figürün başörtülü olmasını merkeze alarak dini hasassiyetlere sahip herkesi hedef alan paylaşımlara, başörtüsüyle siyaset yapan her insana itibar suikasti yapan videolara, muhafazakâr siyaset sahnesindeki her insanı aşağılayan analiz ve yorumlara bakınca, Fon Krizi tepkisinden öte birşeylerin hedeflendiğini görmek zor değil.

Fon Krizi’ni “surda bir gedik” olarak değerlendirip kaleyi fethetmeye uğraşanlar, sistemin de itibarını tahrip ediyor. Ne görevden almaları, ne tutuklamaları, ne ifade verilmesini beğendiremiyoruz. Toplumu sürekli olarak birşeylerin yapılmadığına, sistemin çalışmadığına ikna etmeye çalışan, kaynağı belirsiz söylentilere gerçeklerden daha fazla itibar eden bir anlayışla karşı karşıyayız.

Tabi bu mesele, birilerine fırsat alanları da açtı. Kimisi muhalif kanatta siyasi pozisyonunu güçlendirmeye çalışırken, bizim içimizden kimileri de gerek bürokraside gerekse parti içinde “sen git-ben geleyim” iklimi oluşturmaya çalışıyor.

Bir değişim talebi olması elbette doğaldır, hatta bu talep her zaman canlı tutulmalıdır. Ancak, bunu “fırsatçılık” şeklinde organize etmek bize yakışmaz. Başarısızlık ve verimsizliğin karşısında yenilenme ve değişim, kendi doğal süreçleri içinde yaşanmalıdır; bir algı oyunu, bir PR hesabıyla değil.

“Sapla samanı ayırmak” diye çok güzel bir deyim vardır. Şu anda belki de en çok ihtiyaç duyacağımız ilke budur. Hukuk, bunun için var. Hukuka, adalete, ortak akla güvenmeyi bir kenara bırakıp dedikoduya, etkileşim kaygısıyla yapılan boş yorumlara, belirli bir PR stratejisi dahilinde oluşturulan algıya saplanırsak, bu krizin maliyeti, hiçbir kriterle ölçülemez boyutlara gelir. Teşbihte hata olmaz, anız yakalım derken, yangın çıkarmamak, toprağı da öldürmemek lazım.

Hukuku çalıştırmak, sorumluları cezalandırmak, yapıları, kurumları ve siyaset etiğini korumak esas olmalıdır. Öte yandan, siyaseti zayıflatıp milleti kendine mecbur bırakmayı hedefleyen anlayışlara alan açılmamalıdır.

Bu siyasi hareket, boyun bükerek, icazet bekleyerek, bir yerlere diyet ödeyerek değil, milletinin karşısında alnı açık durarak bu seviyeye geldi. Bundan sonra da yapacağımız budur. Kınayıcıların kınamasından korkmak, sinmek, kendinden şüphe etmek, hele hele sahadan çekilmek bizim kitabımızda yazmaz.

Bizi milletimizin karşısına çıkamayacak hale getirecek yegâne yanlış, milletin hakkını savunamamak, haksızlığın ve hukuksuzluğun karşısında susmaktır. Kişisel hataları değil, kurumsal olarak yolsuzluğun karşısındaki duruşumuzu, tutarlılığımızı ve ilkeli tavrımızı odağımıza almamız lazım.

Neşteri doğru yerden vurup, çürüyen, eskiyen, yanlış yöne uzayan dalları budayıp, meydanı kimseye bırakmadan, durmadan, yorulmadan, yoldan sapmadan yola devam.

İllustrasyon: Cemile Ağaç Yıldırım.